• rssfeed
  • naslovna
  • o institutu
    • istorijat
  • istrazivaci
  • projekti
  • dogadjaji
    • konferencije
  • izdavastvo
    • casopis
    • knjige

 

Međunarodna konferencija

Thinking Beyond Capitalism 24–26. jun 2015.

Kompletan program, najave događaja, podatke o predavačima, sažetke njihovih izlaganja i druge relevantne informacije o konferenciji i o pratećim manifestacijama mogu se naći na adresi http://capitalism.instifdt.bg.ac.rs

Organizatori svih događaja su Institut za filozofiju i društvenu teoriju i Francuski institut u Srbiji, u saradnji s Centrom za pravo, etiku i primenjenu filozofiju (CELAP), Beograd i Centrom za napredne studije (CAS), Rijeka.

 

TRIBINA IFDT-A

 

Petak 3. jul 2015. u 12.00
Sala na I spratu Instituta
 

Migel Angel Kintana-Paz
Evropski univerzitet Migel de Servantes, Valjadolid




Is It Possible to Teach Freedom? Paradoxes in the Education about Civic Values. A Spanish Case Study


 
Teaching about liberal-democratic values in school confronts a basic paradox. In fact, one of the main tenets of political liberalism is to leave to the individual the free choice among different values. But then, how is it possible to educate about how valuable this freedom of choice is without assuming already a value (the value of liberal freedom) and, therefore, contradicting the liberal ideal of not imposing any of them? We will deal with this subject from a theoretical and a practical perspective. Theories that try to solve this paradox date back to the philosophical-political work of liberal thinkers as John Locke and John Stuart Mill. We will analyze their positions on this issue and evaluate their plausibility.

The main problem that we will find in these authors is that both of them offer several answers to this question and those answers are mutually incompatible. Then, from a practical outlook, we will look with some detail to the polemic that Spanish education lived some years ago when the previous government tried to establish a subject about civic values in school. This polemic portraits in practice the problem that some education actors had with the above cited contradiction. We will conclude by examining how the Spanish Supreme Court solved the issue and assessing to what extent is their solution a real solution to the paradox.

 

Miguel Ángel Quintana-Paz is a professor of Ethics and Politics at the Universidad Europea Miguel de Cervantes (Valladolid, Spain) and a member of the Euro-Mediterranean University Institute of the Universidad Complutense (Madrid, Spain). He has been Lonergan Fellow at the Boston College and researcher under the direction of Gianni Vattimo at the University of Turin. He has taught as Visiting Professor in universities of Argentina and Colombia. His last book (in Spanish) is “Normativity, Interpretation and Praxis: Wittgenstein in a Hermeneutical-Nihilistic Turn”. His web page is www.quintanapaz.es

 

 

TRIBINA IFDT-A


Aleksandar Pavković
Univerzitet Makvori, Sidnej



Secesionizam i nomos u sistemu država danas

Sreda 1. jul 2015. u 12.00
Sala na I spratu Instituta

 

Za razliku od vremena kada je objavljen Nomos der Erde, današnji sistem država se sastoji od 193 države koje su članice kluba za zaštitu teritorijalnog integriteta, Ujedinjenih nacija, i oko 10 de facto malih država koje nisu članice (broj kolonija je zanemarljiv). UN štiti teritorijalni integritet svojih članica samo od drugih država, ali ne i od unutrašnjih pobuna – revolucije ili secesije.

Teritorijalni integritet 40 članica UN-a je, po mišljenju A. Pavkovića ugrožen od separatista ili secesionista i u većini slučajeva te države same nisu sposobne da suzbiju pobunu te vrste. U nekim slučajevima velike i manje sile (SAD, Britanija, Francuska, Rusija) će intervenisati da suzbiju pobunu te vrste ili, ređe, da je potpomognu. Nema nekih pravila ili modela koje ove države slede pri odlučivanju kada da intervenišu, a kada ne.
Da li je ova arbitratnost i nesigurnost intervencije znak nedostatka “nomosa” u sadašnjem sistemu? U Evropi i severnoj Americi izgleda da je uspostavljen određen nomos: tu su se države odrekle međusobnog takmičenja za teritoriju kao i upotrebe sile u međusobnim odnosima. I tu naravno ima secesionističkih pokreta, ali se u svrhe secesionizma ne koristi oružana sila. To je prvenstveno posledica fundamentalne promene politike samih tih država posle II svetskog rata (kako je to primetio Karl Šmit). Zašto je taj nomos ograničen samo na ta dva kontinenta?

Opširnije  


 

REFLEKSIJE O KAPITALIZMU

 

TRIBINA IFDT-A

Subota 27. jun 2015. u 12.00
Sala na I spratu Instituta za filozofiju i društvenu teoriju
 

 

Mev Kuk (Maeve Cooke)
University College Dublin



Politics, Freedom and Truth: On the Relationship between Political Authority and Autonomy


In contemporary political theory there is a remarkable readiness to adopt a Hobbesian view of liberty as the absence of impediment as the normative basis for theorizing about politics. This normative starting point goes hand-in-hand with a Hobbesian view of political authority, according to which loss of liberty is the price paid for accepting the obligations authority imposes, even when this is done willingly in the interests of peace and self-conservation. I seek to challenge such a view of political authority; furthermore, to show that it is not confined to those who explicitly endorse a Hobbesian position, but is rather the logical implication of the view of subjectivity underpinning Hobbes’ conception.

Against those who subscribe to the Hobbesian view of political authority, I endorse Hannah Arendt’s view that authority is conceptually connected with freedom. Taking seriously this conceptual connection allows for important distinctions between authority and domination and casts light on the relationship between authority and authoritarianism.

Opširnije
  


Predavanje i okrugli sto

 

Kristen Ghodsee (Koledž Baudoin, Bransvik, SAD)


Ponedeljak, 22. jun u 12.00
Institut za filozofiju i društvenu teoriju
 
Leva strana istorije: pamćenje žrtava komunizma posle krize kapitalizma


Džordž Orvel je jednom rekao: „Ko kontroliše prošlost, kontroliše i budućnost. Ko kontroliše sadašnjost, kontroliše i prošlost.“ Savremene politike sećanja i komemoracije u Istočnoj Evropi podsećaju na to da se istorija jednako tiče onog što se zbiva danas kao i onog što se dogodilo pre sedamdeset godina.

Specifičan oblik istorijske amnezije prisutan je u raznim zemljama bivšeg Istočnog bloka. Od početka globalne finansijske krize 2008. godine, konzervativni političari u Poljskoj, Mađarskoj, Češkoj i Bugarskoj insistiraju na Praškoj deklaraciji, smelom programu koji izjednačava nacističke i komunističke zločine, predstavljajući istočnoevropske zemlje kao nesrećne žrtve udvojenog totalitarizma.

U novija vremena, komemoracije i spomenici odaju počast žrtvama komunizma – čak i onima koji su i sami činili gnusne zločine. Trenutak u kojem se odigravaju ove inicijative koje doprinose stvaranju novog javnog pamćenja nije slučajan. Sada, kada kapitalizam doživljava najgore globalne šokove od doba Velike depresije, čini se da političke i ekonomske elite veruju da je više nego ikada pre važno propovedati o zalima levih alternativa. 

Opširnije
 

 

Okrugli sto Politika istorije u istočnoj Evropi
Ponedeljak, 22. jun u 16.00
Kulturni centar Beograda


 
Učesnice: Kristen Godsi (Koledž Baudoin, Brunsvik), Kjara Bonfiljoli (Univerzitet Jurja Dobrile u Puli), Danijela Majstorović (Univerzitet u Banjaluci), Tanja Petrović (Slovenačka akademija znanosti in umetnosti, Ljubljana) i Ljubica Spaskovska (Univerzitet u Egziteru)

Moderira Adriana Zaharijević (IFDT, Beograd)

Učesnice okruglog stola će se usredsrediti na to kako izgleda odnos između istorije socijalizma i zamišljanja budućnosti u istočnoj Evropi i posebno na prostoru nekadašnje Jugoslavije. Obratiće se pažnja na odnos različito pisanih istorija i življenog iskustva, čemu će se pristupiti iz više perspektiva – afektivne, muzeološke, akademske i aktivističke.

Učesnice će na dva načina razmotriti ono što je Ketrin Verderi 1999. godine opisala kao „istinsku orgiju istorijskog revizionizma, kada je komunistički period izbrisan iz prošlosti“. Šta fenomeni poput zakonā o lustraciji, otvaranja muzeja posvećenih žrtvama komunizma, uništavanja modernističkog arhitektonskog nasleđa ili pragmatičkog ponovnog prisvajanja globalnog prestiža Jugoslavije, govore o ovdašnjoj (ne)sposobnosti da se razume svoja prošlost? Iz drugog ugla, razumevanju prošlosti prići će se i posredstvom istorijskog revizionizma u kontekstu feminističke istorije 20. veka, s pitanjem kako se danas, u istočnoevropskom postsocijalizmu, razumeju levičarski ženski pokreti nastali u periodu hladnog rata. 

Opširnije 

TRIBINA IFDT-A
Utorak 23. jun 2015. u 12.00
Sala na I spratu Instituta
 

Zoran Janković
Cégep de Saint-Laurent, Montreal


Emanuel Levinas. Novac i zajednica: merenje nemerljivog. Novac kao pravda, vreme i lihvarenje

 

Razmišljanje o novcu kao društvenoj i ekonomskoj realnosti, konstatuje Levinas, nipošto nije moguće bez ozbiljne analize empirijskih podataka. Razmišljanje o novcu, s druge strane, uvijek uključuje i nešto drugo, tako da novac nikad nije isključivo ekonomska kategorija. U tom smislu, Levinas predlaže jednu refleksiju o nekoliko “dimenzija” koje novac poseduje u zapadnoj tradiciji.
U izlaganju se analiziraju dva teksta, nastala u razmaku od 25 godina, koja Levinas posvećuje promišljanju novca. Nasuprot tradicionalnoj osudi novca, koja uvijek ostaje na snazi - u onoj mjeri u kojoj čovjek i sam rizikuje da postane roba – novac, za Levinasa, nikad nije samo puko postvarenje, nego uključuje i pozitivnu stranu.
 
Daleko od toga da bi bio samo nešto negativno ili samo neutralno što prekriva ljudske odnose, novac je, naprotiv, uslov zajednice. Novac se ovde pojavljuje kao mera nemerljivog, kao neophodan za genezu socijalnog. U toj perspektivi, bez obzira kako to šokantno i skandalozno zvučalo, novac je ujedno i osnova pravde. Novac omogućava zajednicu, otvara budućnost, ljudi novcem sebi daju kredit: kredit kao vreme i kao poverenje. Oko ove centralne ideje merljvosti nemerljivog, autor će pokušati da propita i tematizira nekoliko problema koje ova teza implicira, posebno problem odnosa vremena novca i kredita. Na kraju, možda je moguće zapitati se nije li, nasuprot Levinasu, ovaj kredit, neodvojiv od suštine novca, uvek već i lihvarenje?

Opširnije


 

Druga međunarodna konferencija


ČEMU JOŠ OBRAZOVANJE? 2015.


Sremski Karlovci, Srbija
2–4. jul 2015.

Otkazana konferencija "Čemu još obrazovanje"
Učesnici će imati priliku da svoje radove izlože na istoimenom jednodnevnom skupu koji će biti organizovan na početku jesenjeg semestra u Institutu za filozofiju i društvenu teoriju.
Organizacioni tim konferencije.



Naučni skup

Teorija i fantastika: fakti i fikcije


 

Sreda, 3. jun, 10 časova
Sala na I spratu Instituta

Učesnici skupa: Aleksandar Dobrijević, Ivan Đorđević, Ljiljana Gavrilović, Ištvan Kaić, Predrag Krstić, Veselin Mitrović, Olivera Nušić Terzić, Tamara Petrović Trifunović, Željko Radinković, Milan Tomašević, Adriana Zaharijević i Bojan Žikić.

Tema skupa isprovocirana je knjigom Predraga Krstića Kud plovi ovaj brod: teorijske staze Enterprajza (Beograd: Institut za filozofiju i društvenu teoriju, 2014), ali se ne ograničava na nju. Namera je da se okupe naučnici, istraživači i upućeni ljubitelji fantastike oko problemskih sklopova odnosa fikcije i teorije, misaonih eksperimenata i naučnih činjenica, mogućnosti i zasnovanosti projekcija i scenarija budućnosti, moći imaginacije i saznajnog sadržaja njenih ostvarenja, tehnološkog optimizma i negativnih utopija, političke dimenzije otkrivanja sadašnjosti kroz vizije budućnosti… 

Opširnije


 

Filozofija i društvo broj 1, 2015.

 

KANT I ROMANTIZAM

REČNIK TEHNOLOGIJE – 33 GODINE POSLE

STUDIJE I ČLANCI

INTERVJUI

IZ RADA INSTITUTA

Opširnije


 


Druga međunarodna konferencija


ČEMU JOŠ OBRAZOVANJE? 2015.


Sremski Karlovci, Srbija
2–4. jul 2015.

 

Tema konferencije:


IGRAČI I KVARIIGRE U OBRAZOVANJU

 

Institut za filozofiju i društvenu teoriju organizuje drugu međunarodnu konferenciju Čemu još obrazovanje? Konferencija je zamišljena kao otvoreni naučni forum koji će doprineti promišljanju i razvoju obrazovnih strategija, omogućiti prostor razmene iskustava i znanja i podstaći na plodotvorno iskušavanje postojećih obrazovnih praksi.

Na ovogodišnjoj konferenciji biće tematizovana uloga učesnika u obrazovnom procesu. Bez kojih aktera se obrazovni proces ne može ni zamisliti, a bez kojih se (uljeza) čini da bi on bio uspešniji? Koji su od njih lojalni igrači, a koji kvariigre? Koje razumevanje obrazovanja imamo u vidu kada rasuđujemo o tome? I da li se, najzad, ti činioci ovako ili onako organizovanog obrazovanja nužno sukobljavaju ili je moguća njihova harmonizacija?

Poziv je upućen:
– Teoretičarima obrazovanja različitih provenijencija i orijentacija (filozofima, sociolozima, pedagozima, andragozima, psiholozima, politikolozima, antropolozima, istoričarima, stručnjacima za upravljanje obrazovnim sistemima);
– Praktičarima (nastavnicima, autorima udžbenika, inicijatorima dopunskih obrazovnih aktivnosti, predstavnicima alternativnih obrazovnih programa, organizatorima nastave).
Rok za slanje rezimea/prijave je 20. april 2015.

Više informacija na sajtu konferencije: http://wse.instifdt.bg.ac.rs


 

Filozofija i društvo broj 4, 2014.

 

HERMENEUTISCHE HORIZONTEN

PHILOSOPHICAL PRACTICE

STUDIES AND ARTICLES

INTERVIEWS

Opširnije


 

Filozofija i društvo broj 3, 2014.

 

KRITIČKI POTENCIJAL SVAKODNEVICE I SAVREMENE FORME DOMINACIJE

SAVREMENI ASPEKTI KRITIKE POLITIČKE EKONOMIJE

STUDIJE I ČLANCI

OSVRT NA PRVU POLEMIKU MEĐU SRPSKIM LIBERALIMA

PRIKAZI

Opširnije 


 

Filozofija i društvo broj 2, 2014.

 

FENOMENOLOGIJA I DRUŠTVO

DRŽAVA I CRKVA: LOGIKA I STRUKTURA ODNOSA

STUDIJE I ČLANCI

PRIKAZI

Opširnije


 

Međunarodni projekat Instituta: srpsko–albanski odnosi

 

Institut za filozofiju i društvenu teoriju u saradnji s centrom KPZ Beton u avgustu je započeo dvogodišnji projekat pod nazivom Figuring out the Enemy: Re-imagining Serbian Albanian Relations. Opšti cilj projekta je pospešivanje saradnje između akademskih zajednica i kulturnih institucija u Srbiji, na Kosovu i u Albaniji, i prvi je u nizu ovakvih inicijativa.

Projekt se sprovodi u okviru Programa za promociju istraživanja na zapadnom Balkanu koji podržava Švajcarska agencija za razvoj i saradnju. Konkretni cilj rada na problemima srpsko–albanskih odnosa jeste da , dovodeći u pitanje srpsko –albansko neprijateljstvo ponovnom analizom događaja i dominantnih diskursa iz bliže i dalje prošlosti, pokuša da rasvetli i identifikuje zajedničke tradicije i poglede na svet koji bi mogli da predstavljaju temelje za buduću saradnju.

Učesnici projekta jesu istraživači i istraživačice iz različitih oblasti društvenih nauka, umetnosti i književnosti s područja Srbije, Kosova i Albanije. Projekat pokriva više oblasti, od istorijske pozadine, preko skorašnjih i trenutnih medijskih kampanja, umetničkog, književnog i političkog diskursa, do konkretnih planova za saradnju. Planirano je da istraživanja budu tematski podeljena.

Uvodne diskusije posvećene su istraživanju istorije i nasleđa oba naroda u kontekstu uspomena koje su prerasle u mitove, epova preraslim u kolektivnu svest, različitih (re)konstrukcija prošlosti i drugo. Osim toga, učesnici projekta analiziraće i pojedinačne slučajeve koji najvernije prikazuju simbolične gestove i političke događaje ključne za eskalaciju animoziteta.

Pored zbornika koji će biti objavljen na srpskom, albanskom i engleskom jeziku , u okviru projekta planirano je i održavanje tri okrugla stola, u Beogradu, Tirani i Prištini, kao i velika međunarodna konferencija koja će u svom središtu imati figuru neprijatelja iz perspektive studija nacionalizma.

Opširnije